Stato de progreso de la projekto

Ĝenerala progreso

Aktuala takso: ĉirkaŭ 85 %.

Ĉi tiu takso restas kvalita kaj intence singarda. Ĝi ne mezuras tion kio estas konstruita en la kodo (kie la teknika kartografio estas preskaŭ kompleta), sed tion kio estas uzebla de A ĝis Z fare de biblioteko kiu ne havus la projektiston ĉe la mano. Estas politika enkadrigo, ne indikilo de programara klopodo. En ĉi tiu etapo, la esenco de la funkcioj estas en produktado: ne restas multo por konstrui, sed ankoraŭ laboro por igi ĉiun modulon plene fortika, intuicia kaj fidinda ekster sia origina kunteksto.

Lastatempa trajektorio:

• 2024 — ĉirkaŭ 30 %, unua prototipo portita de pilotbiblioteko;
• komence de 2026 — ĉirkaŭ 50 %, plilarĝigita sed ankoraŭ fragila prototipo en la uzo;
• aprilo 2026 — ĉirkaŭ 60 %, eliro el la prototipo, unuaj stabilaj pecoj ĉe la flanko de la leganto kaj de la cirkulado;
• majo 2026 — ĉirkaŭ 65 ĝis 68 %, plurlingvaj retpoŝtaj sciigoj, ensaluto per identigilo, ĉarto de inkluziva lingvaĵo, modelo de retmastrumado, vojo de enskribo de novaj bibliotekoj finita, manlibroj de la leganto kaj de la administrado publikigitaj;
• fine de majo / komence de junio 2026 — ĉirkaŭ 70 %, panelo de la bibliotekistoj finita, legantkarto en produktado, konformeco al la protekto de personaj datumoj akirita (registro de la traktadoj, juraj dokumentoj en dek lingvoj, duobla eŭropa kaj brazila jura bazo), migrado de la retpoŝta provizanto preskaŭ finita;
• meze de junio 2026 — ĉirkaŭ 75 %, ekrano de retmastrumado, unuaj federaj cirkloj, kapablo « esti fonto » (regata elmontro OAI-PMH), malfermo de la Aŭtoritat-laborejo, detekto kaj kunfando de duobligoj ĉe la katalogado, modelo de ekzempleroj, persona spaco « mia biblioteko »;
• fine de junio 2026 — ĉirkaŭ 85 %, pluraj strukturigaj laborejoj eniras aŭ konsolidas sian eniron en produktadon: la mapo kaj la adresaro de la reto (inkluzive de memdeklaro « aldoni mian bibliotekon »), la modelo Verko/Eldonoj de la katalogo (distingo de la verko, de ĝiaj eldonoj kaj de ĝiaj tradukoj), modulo de sonaj fondusoj (sonaj trakoj, MusicBrainz-identigiloj, OAI-elmontro), integrita ePub-legilo kun legado-rekomenco, OCR-demonstrilo en la retumilo por antaŭplenigi la katalogadon, la ekiro de la Gazeto de la reto kaj de la Letero de la federacio, la kompleta vivociklo de la legant-aliĝoj (numeroj, kotizo postulata por cirkuli, spurita rifuzo), la akcepto en la teamon per invito, la kunlabora taksado de la aliĝpetoj kaj, ĉe la funkciado-flanko, ĉifritaj eksterprovizantaj sekurkopioj kun restariga proceduro kaj aro de akcept-testoj sukcese trapasita en kontinua integrado.

La projekto estas uzebla ĉiutage en la pilotbibliotekoj (Brazilo kaj Francio) kaj jam trovebla en la reto. Ĝi finas sian konsolidiĝon por iĝi plene fidinda ekster sia origina kunteksto. Ĝi estas nek prototipo nek frostigita produkto: ĝi estas produktada sistemo proksima al la matureco, kies ĝeneraligo estas nun atingebla.

Kio funkcias hodiaŭ

Ĉi tiuj funkcioj funkcias en produktado en la pilotbibliotekoj, kun realaj legantoj. Tio tamen ne igas ilin neŝanĝeblaj: ilia konsolidiĝo daŭras dum ili estas elprovataj.

Publika katalogo. Serĉo, libroskedoj, aŭtorskedoj, skedoj kuntekstigitaj laŭ biblioteko. Dezirlistoj. Kontinua navigado inter katalogo, libro kaj aŭtoro.

Konto de leganto. Kreado de konto, ensaluto per retpoŝto aŭ per mallonga identigilo, forgesita pasvorto, modifo de la profilo, ŝanĝo de pasvorto rekte el la konto. Banero de konto-stato (aktiva, atento, limigita). Personaj publikaj identigiloj. Forigo de konto fare de la leganto mem, sen peranto. Persona spaco « mia biblioteko » kunigas en unu sola loko la kurantajn pruntojn, la rezervojn, la surlokajn konsultojn, la dezirliston, la karton kaj la profilon: la leganto disponas pri unu sola enirpunkto por ĉio kio koncernas ĝin.

Cirkulado. Rezervoj, kurantaj pruntoj, renovigoj, totalaj kaj partaj redonoj, historio. Mastrumado de malfruoj. Cirkuladreguloj agordeblaj loke, modifeblaj el la interfaco sen tuŝi la kodon.

Panelo de la bibliotekistoj. Aŭtomata tago-laboro (planitaj prenoj, rezervoj traktotaj, malfruoj, atendataj redonoj). Pakaĵa mastrumado de rezervoj. Rekta kreado de prunto. Totalaj kaj partaj redonoj. Mastrumado de limigitaj legantoj kaj forigo de limigo. Cirkulado-statistikoj laŭ biblioteko. Internaj taskoj kaj ripetiĝantaj taskoj, kun komuna katalogo de tasksugestoj en la reto. Filtriloj, paĝigo kaj duŝtupaj agoj.

Legantkarto. Ĉiu leganto povas generi sian propran ciferecan karton, kun identiga QR-kodo (opaka ĵetono, sen spurado) kaj presebla versio (PDF aŭ PNG). Ĝi funkcias sur poŝtelefono. Ĝi estas la unua peco de poŝtelefona etendo de la ilo, pensita kiel komplemento kun propraj kapabloj kaj ne kiel degradita kopio de la labortablo.

Mapo kaj adresaro de la reto. Geografia mapo igas troveblaj la bibliotekojn de la reto (kaj la sonditajn aŭ celitajn kolektivojn), en la dek lingvoj. Kolektivo povas memdeklari sin per publika formularo « aldoni mian bibliotekon », poste moderigita de la kunordigo antaŭ la publikigo. La sentemaj datumoj (detala adreso, retpoŝto, telefono) neniam estas elmontrataj de la publikaj vidoj de la mapo.

Retpoŝtaj sciigoj en la lingvo de la ricevanto. Por la ĉefaj fluoj (rezervoj, pruntoj, profilo, team-regado), la retpoŝtoj foriras en la preferata lingvo de la leganto. La bibliotekoj povas aktivigi aŭ malaktivigi ĉiun familion de sciigoj sendepende. La migrado al retpoŝta provizanto pli respektema al la privata vivo (sen spuriloj) estas finita.

Protekto de la personaj datumoj. Registro de la traktadoj, juraj dokumentoj en la dek lingvoj, duobla jura bazo (eŭropa kaj brazila), rajtoj de la personoj efektivigitaj (aliro, forigo kun anonimigo, porteblo), privatecaj sekcioj propraj al ĉiu biblioteko, agordebla reten-politiko. Antaŭsciigo estas sendita per retpoŝto antaŭ ĉiu datum-forigo. La projekto ne trapasas iun ajn aŭtentigon de la grandaj platformoj (Google, Facebook kaj similaj).

Multlingveco. Dek aktivaj lingvoj en la aplikaĵo — brazila portugala (referenca lingvo), franca, kastilia, itala, germana, angla, kataluna, esperanto, nederlanda kaj greka — kun strikta egaleco de la tradukŝlosiloj garantiita de la kontinua integrado. Dek lingvoj ankaŭ sur la institucia retejo. Elektilo sur ĉiu paĝo, sen flagoj nek landokodoj. Aŭtor-biografioj tradukeblaj sendepende.

Loka vida identeco. Ĉiu biblioteko havas siajn kolorojn, siajn tiparojn, siajn fonbildojn, sian akceptmesaĝon — sen tuŝi la kodon, per agordo.

Enskribo de nova biblioteko en la reton. Kolektivo kiu volas aliĝi povas krei konton, deponi institucian peton per enreta formularo, ricevi ricevkonfirmon en sia lingvo, kaj ekigi tujan sciigon al la kunordigo. La traktado de la peto estas nun kunlabora: dudirekta interŝanĝo de mesaĝoj kun la kunordigo, internaj komentoj, kaj decido per unuanima konsento de la administrantoj, kun ebla mandato-transdono. La vojo funkcias en dek lingvoj, kun homa akompano de la baptopatrinaj bibliotekoj.

Retmastrumado. La politika modelo de kunordigo estas enskribita en la ilo: kooptado per unuanima konsento, kolektiva retiriĝo per unuanima konsento kun karenca periodo, memretiriĝo ĉiam ebla, transversa interven-rajto sur loka biblioteko spurita en neŝanĝebla kaj legebla registro por la koncernataj kunordigoj. La administra ekrano estas en servo: ĝenerala vido de la reto, aliĝpetoj, bibliotekoj, membroj, administrado kaj raportoj.

Sekureco de la kontoj. Protekto kontraŭ krudforto ĉe la ensaluto. Aŭtomata elsaluto ĉe la fermo de la retumilo. Provizora pasvorto trudita ĉe la unua aliro, ŝanĝota tuj. Neŝanĝebla aŭdito de la transversaj agoj. La lasta sekureca aŭdito de la datumbazo trapasis sen iu ajn kritika alarmo: la protektoj de aliro al la datumoj estis hardigitaj kaj la sentemaj punktoj fermitaj.

Kio estas konsolidata

Estas ĉi tie ke koncentriĝas la esenco de la restanta laboro. Ĉi tiuj laborejoj funkcias, sed kun akceptitaj limoj aŭ ergonomio ankoraŭ enkuranta: ili estas uzeblaj, kaj ilia fidindeco ekster la pilotbibliotekoj gajniĝas laŭ la uzo.

Modulo de altnivela katalogado. Detalaj skedoj laŭ tipo de materialo (libroj, broŝuroj, periodaĵoj, flugfolioj, sono, aŭdvida, ciferecaj rimedoj, dosieroj, fanzinoj, arkivoj). Simpla reĝimo kaj kompleta reĝimo. Serĉo de metadatumoj per ISBN kaj ĉe la Nacia Biblioteko de Brazilo. Malnetoj kaj publikigo, indeksado kaj presado de etikedoj. La modelo de ekzempleroj estas en produktado. Modelo Verko/Eldonoj (inspirita de FRBR) nun distingas la verkon, ĝiajn eldonojn kaj ĝiajn tradukojn laŭ esprimo: ĝi videbligas la aliajn eldonojn de la sama teksto kaj fundamentas la bazon de la fajna katalogado. La detekto, la flank-al-flanka komparo kaj la kunfando de duobligoj en redakcia atendovico — kampo post kampo, protokolita — estas en produktado. OCR-demonstrilo en la retumilo antaŭplenigas kelkajn skedojn. La aŭtomata akordigo de la disponebloj (kun nokta sekurreto) fidindigas la nombrilojn. La kerno funkcias; kelkaj branĉoj (deveno ĉefonta, riĉigitaj aŭtoritatoj) restas konsolidotaj.

Sonaj fondusoj. Submodulo dediĉita al la sonaj dokumentoj: divido en poziciigitaj trakoj, kreditoj ĉe la grajno de la trako (voĉo, interpretado, komponado), ligo al la MusicBrainz-identigiloj, kaj elmontro de tiuj identigiloj per OAI-PMH. La bazo estas en produktado ĉe la bibliotekista flanko; la publika valorigo de la trakoj plilarĝiĝas laŭgrade.

La Aŭtoritat-laborejo. La kvara cirklo de la projekto — malfermita al kamaradoj ligitaj al la liberecana memoro sen esti alligitaj al aliĝinta biblioteko — estas en servo. Oni kreas konton de kontribuanto de la reto, oni deponas proponojn, kaj ili apliciĝas post kiam la konsento estas akirita. Funkcias la proponoj de kunfando de duobligoj (personoj kaj temoj), la tradukoj de biografioj, kaj la gramatiko de konsento (propono sen motivita kontraŭdiro antaŭ sia limdato apliciĝas per si mem; kontraŭdiro malfermas la diskuton, sen voĉdono nek hierarkio). Daŭre maturiĝas la panelo de gviditaj taskoj kaj la malfermo al la kreadoj de skedoj kaj al la aŭtoritatoj kolektiveco kaj temo.

Agordo de biblioteko. Identeco, komunikadoj, regularo (PDF), teamo, funkciaj reĝimoj (katalogo, cirkulado, reto, regado kiel sendependaj aksoj). La akcepto en la teamon fariĝas per spurita invito. Stabila en la esenco; kelkaj sekcioj (interŝanĝoj inter bibliotekoj) restas en disfaldiĝo.

Partneradoj inter bibliotekoj. Du bibliotekoj de la reto povas ligi partneradon: proponi, akcepti, rifuzi aŭ rompi, kun sciigo al la koncerna kontakto kaj invito al iliaj komunaj legantoj konsenti. El tio sekvas reciprokaj rajtoj (travidebleco, cifereca kunhavigo, mutualigo, interbiblioteka prunto). La ciklo funkcias en produktado (unua reala kazo inter du pilotbibliotekoj); ĝia ergonomio ĉe ambaŭ flankoj estas aŭditata.

Federaj cirkloj. La reto povas organiziĝi en cirklojn — afinecaj, geografiaj aŭ lingvaj grupiĝoj, sen hierarkio. Krei cirklon, aliĝi al ĝi, forlasi ĝin, akcepti aliĝon per konsento (motivita kontraŭdiro malfermas la diskuton, sen voĉdono nek hierarkio) funkcias en produktado. Ĝi estas la unua konkreta peco de la federa vizaĝo.

Gazeto de la reto kaj Letero de la federacio. Du esprim-organoj de la reto estas ekirigitaj. La Gazeto estas plurlingva numero (dek lingvoj) muntita ĉiumonate el fontoj kaj malfermaj kontribuoj, prizorgata de la kunordigo. La Letero de la federacio estas bulteno kun libervola aliĝo (duobla konsento, malaboniĝo sen ensaluto). La bazo ekzistas kaj unua numero estas en loko; la regula redakcia uzo ekfunkcias.

Reciproka helpo kaj Komunaĵoj. Federaj iloj de reciproka helpo (petoj kaj proponoj de helpo inter bibliotekoj) kaj de kunmetado de referencaj dokumentoj estas en servo je unua nivelo. Ilia perimetro plilarĝiĝas laŭ la ritmo de la esprimitaj bezonoj.

« Esti fonto » (elmontro OAI-PMH). Biblioteko povas elmontri sian katalogon al rikoltado de aliaj bibliotekoj, arkivoj aŭ iloj, per la malferma protokolo OAI-PMH. La malfermo neniam estas simpla ŝaltilo: ĝi estas regata (suprenira peto aprobita de administranto, aŭ malsuprenira malfermo de la tuta reto voĉdonita de la koncernataj bibliotekoj, kun sekreta voĉdono kaj tacita konsento ĉe la limdato) kaj ĉiam provizora (mana fermo, konstanta avert-rubando). La motoro kaj la OAI-PMH-punkto estas en produktado.

Surlokaj konsultoj. Peti konsulti dokumenton sen prunti ĝin, proponi tempofenestron, konfirmi aŭ rifuzi ĝin, akcepti la konsulton, marki maltrafitan konsulton. La interna motoro estas liverita, kun siaj sekurigiloj (neeble havi samtempe prunton kaj konsulton pri la sama dokumento). La ekranoj ĉe la biblioteka flanko kaj ĉe la leganta flanko estas en servo, ilia ergonomio en rafinado; la sciigoj dediĉitaj al ĉi tiu fluo daŭre kompletiĝas.

Ciferecaj rimedoj. Integrita legilo por la limigitaj PDF-oj kaj ePub-legilo kun legado-rekomenco (pozicio kaj progreso memoritaj). Eksteraj ligiloj, alir-metadatumoj. Politiko de klare difinitaj alir-modaloj (publika PDF, limigita PDF, ekstera ligilo). La perimetro plilarĝiĝas laŭgrade.

Asociaj kotizoj. La vivociklo de la legant-aliĝoj estas nun kompleta: legant-numeroj, kotizreguloj propraj al ĉiu biblioteko, historio de la pagoj, kotizo postulata por povi cirkuli, mastrumado de la rifuzoj. La motoro funkcias en la brazila pilotbiblioteko. La aktivigo por aliaj bibliotekoj kaj la aŭtomataj eksvalidiĝo-sciigoj restas ĝeneraligotaj.

Kio estas preparata

Ĉi tiuj laborejoj ekzistas kiel koncepto, foje kiel prototipo, sed ankoraŭ ne estas uzeblaj ĉiutage. Ilia malfermo estos laŭgrada.

La federa vizaĝo de la reto (daŭrigo). La cirkloj, la Gazeto, la Letero, la mapo de la reto, la reciproka helpo kaj la Komunaĵoj jam ekzistas (vidu supre). Restas la asembleoj de la bibliotekoj (kunvoko, malferma tagordo sen pordisto, faciligado, vidkonferenca ĉambro) — kies specifo estas metita kaj kies tabeloj estas pretaj, sed kiuj ankoraŭ ne estas en servo — kaj la komuna ĉarto. Dokumento de principoj de federa funkciado estis verkita por enkadrigi ĉion ĉi (la ilo registras sen decidi, vidi ne estas agi, la grafeo neniam estas arbo, la silento valoras konsenton kun kontraŭblokada sekurigilo, neniu federa devigo, memoro neniam forigita…). Ĉi tiu teksto havas neniun aŭtoritaton: ĝi proponas, kaj la kolektivoj disponas. Ĝi estos metita en diskuton en la reto.

Akcepta asistanto por nova biblioteko. Ekzistas konstitua laborejo: post kiam la peto estas validigita, la biblioteko disponas pri agorda spaco organizita en paneloj, apogita sur la reala agordo, kun akcepto de la teamo per invito. Kio daŭre maturiĝas: vojo vere gvidata laŭŝtupe, kun raciaj anarkiismaj defaŭltaj valoroj, kaj la produktado kiel rezulto de skeleto de interna regularo tuj uzebla. La ergonomia rafinado estas planita por la dua duonjaro de 2026.

Inventaro (fizika kontrolo). Kontroli la realan ĉeeston de la ekzempleroj sur la bretoj per skan-kampanjoj. Unua motoro estis skizita kaj poste rekomencita; la laborejo estas malfermita, sed ankoraŭ ne uzebla ĉiutage.

Akiroj kaj deveno. La vivo de biblioteko pasas ankaŭ tra la eniro de dokumentoj: dezirataĵoj, ricevo de donac-aro antaŭ la katalogado. La deven-spuro de ĉiu ekzemplero jam ekzistas; kio mankas estas la ĉeonta fluo. Enkadrigo estas en kurso.

Importoj de partneroj. Kapablo importi skedojn kaj fondusojn de aliaj liberecanaj bibliotekoj, arkivoj, eldonejoj. Tavolo de sondado de la partneroj ekzistas (HTML-detekto, OAI, SRU, JSON-RPC, OpenAPI). La inversa direkto — elmontri la propran katalogon kiel fonton — jam estas en produktado (vidu « esti fonto » supre); kio restas prokrastita estas la produktiva importo grandskala, ĝis la plena stabiliĝo de la katalogad-modulo.

Kompleta interbiblioteka prunto. Preparo kaj sekvado de la provizoraj pruntoj inter bibliotekoj de la reto, definitivaj interŝanĝoj de troaj dokumentoj. La kunhavigo de ciferecaj dokumentoj inter partneraj bibliotekoj jam havas siajn bazpecojn en produktado (aliro al kunhavigita havaĵo, pet-fluo, dediĉitaj sciigoj); mankas la kompleta vojo, elmontrita en stabila interfaco.

Kio ne ekzistas, kaj ne estas inter la proksimaj prioritatoj

Por mastrumi la atendojn: jen kion AnarBib ne faras, kaj ne faros en la proksima horizonto.

Neniu dediĉita indiĝena poŝtelefona aplikaĵo. La reta interfaco estas respondema kaj funkcias bone sur poŝtelefono, ĝis la montrado en instalita reĝimo (PWA, sen aplikaĵvendejo, sen spuriloj). Poŝtelefona etendo kun propraj kapabloj konstruiĝas: la legantkarto estas en produktado, la ePub-legilo sekvas. Pakigita indiĝena aplikaĵo, male, ne estas planita — ĝi estas malproporcia konserv-kosto por la reala bezono.

Neniu komerca SaaS. AnarBib estas libera programaro kiun bibliotekoj uzas. Ĝi ne estas servo kun abono, fakturado, paga subteno. La reto reciproke helpas sin; ne estas entrepreno malantaŭe.

Neniu aŭtomata fakturado de monpunoj. La malfruoj estas signalitaj. La reguligoj pasas tra la dialogo inter la biblioteko kaj la leganto. Neniu aŭtomatigo de kalkulo de monpunoj aŭ punoj.

Neniu integriĝo kun proprietaj biblioteksistemoj. AnarBib ne dialogas kun PMB, BiblioCommons, Symphony, Ex Libris, aŭ aliaj komercaj iloj. La importoj/eksportoj pasas tra malfermaj formatoj (JSON, MARC, OAI-PMH), ne tra proprietaj konektiloj.

Neniu funkcio de analizo aŭ de algoritma rekomendo. Neniu statistika sekvado de la kondutoj de la legantoj. Neniu motoro de « kiu pruntis ĉi tiun libron ankaŭ ŝatis ». La projekto politike rifuzas ĉi tiujn logikojn.

Indika kalendaro

Ĉi tiu kalendaro estas intence svaga. La militantaj projektoj en libera programaro havas tempecojn kiuj ne estas tiuj de komerca eldonisto kun sia kvaronjara roadmap. La aktuala, daŭra disvolva ritmo eblas danke al la foresto de triaj uzantoj al kiuj raporti en reala tempo — ĝi estas provizora fenestro kiu refermiĝos laŭ la plilarĝiĝo de la reto.

Fine de 2026: konsolidiĝo kaj ergonomia rafinado de la freŝe liveritaj moduloj (mapo de la reto, modelo Verko/Eldonoj, sonaj fondusoj, Gazeto kaj Letero, aliĝoj), fermo de la laborejo surlokaj konsultoj, konsolidiĝo de la katalogad-modulo, enservigado de la asembleoj de la reto, kovro de la duarangaj retpoŝtaj fluoj.

Dum 2027: laŭgrada malfermo de la produktivaj importoj de partneroj, kompleta interbiblioteka prunto elmontrita en stabila interfaco, plilarĝigo de la federaj funkcioj (komuna ĉarto) sekve de la diskuto de la federaj principoj.

2027 kaj poste: ĝeneraligo preter la pilota rondo, malfermo al la kandidataj bibliotekoj, publika peto de industriigita instanco.

Ĉi tiuj fenestroj ne estas promesoj. Ili estas intencoj, submetitaj al la disponebloj de la kamaradoj kaj al la kontingencoj de la reala.

Kiel resti informita

Ĉambro Matrix — por interŝanĝi rekte, sekvi la anoncojn, fari demandojn: #anarbib:matrix.org

Deponejo Codeberg — por sekvi la evoluon de la kodo: codeberg.org/anarbib

Retpoŝto de koordinado — por la pli formalaj demandoj aŭ la petoj: contato@anarbib.org

Ĉi tiu paĝo estas ĝisdatigata ĉe ĉiu grava etapo, kaj almenaŭ ĉiun trian monaton. Se vi revenas kaj la dato de ĝisdatigo estas pli malnova ol tio, ne hezitu signali ĝin.