Minimaal handvest van het AnarBib-netwerk

Preambule

Dit handvest is de gemeenschappelijke basis, en enkel de basis, die de samenwerking mogelijk maakt tussen militante anarchistische bibliotheken die AnarBib gebruiken. Het legt geen politieke lijn op, geen uniform formaat, geen centrale autoriteit. Het zegt wat wij als niet-onderhandelbaar beschouwen om een netwerk te blijven, en laat onaangeroerd wat tot de autonomie van elke bibliotheek behoort.

Elke bibliotheek die tot AnarBib toetreedt, erkent deze tekst. Elke bibliotheek kan het netwerk op elk moment verlaten, zonder rechtvaardiging, en haar gegevens behouden.

Artikel 1 — Over de geest van het project

Het AnarBib-netwerk herkent zich in de anarchistische traditie, in haar praktijken van zelfbeheer, wederzijdse hulp en horizontaliteit. Het wijst de institutionele hiërarchieën, de marktverhoudingen en elke vorm van bewaking van lezers af.

Dat betekent niet dat alle bibliotheken van het netwerk hetzelfde denken. Het betekent dat ze deze praktijken delen als minimaal kader voor gemeenschappelijk werk.

Artikel 2 — Over de lokale soevereiniteit

Elke bibliotheek van het netwerk is volledig soeverein over:

• haar documentaire collectie en haar verwervingskeuzes;
• haar huishoudelijk reglement (uitleentermijnen, onthaalmodaliteiten, enz.);
• haar ploeg, haar organisatie, haar besluitvorming;
• haar lezers en het beheer van hun gegevens.

Geen enkele andere bibliotheek, geen enkele netwerkcoördinator, geen enkele onderhouder van de software kan een interne keuze opleggen aan een aangesloten bibliotheek.

Artikel 3 — Over de samenwerking

Toetreden tot het netwerk betekent aanvaarden om minimaal samen te werken. Concreet:

• de lokaal geproduceerde bibliografische beschrijvingen delen, zodat de andere bibliotheken ze kunnen hergebruiken;
• voor zover mogelijk antwoorden op verzoeken om interbibliothecaire uitlening van andere aangeslotenen;
• de ondervonden moeilijkheden, de bugs en de evolutiebehoeften melden.

De samenwerking is een oriëntatie, geen contractuele verplichting. Niemand wordt bestraft omdat die niet genoeg samenwerkt.

Artikel 4 — Over de gegevens van de lezers

Geen enkele bibliotheek van het netwerk mag:

• de gegevens van haar lezers verkopen, verhuren of voor commerciële doeleinden delen;
• die gegevens doorgeven aan een derde die geen andere bibliotheek van het netwerk is, en enkel in het strikte kader van een uitlening of een documentaire uitwisseling;
• gegevens langer bewaren dan nodig voor het concrete beheer van de bibliotheek.

De lezers kunnen op elk moment de inzage, de correctie of de verwijdering van hun gegevens vragen.

Artikel 5 — Over de kosteloosheid

Het gebruik van AnarBib is gratis. Geen enkele bibliotheek, geen enkele onderhouder, geen enkele groep kan de toegang tot de software afhankelijk maken van een betaling, een abonnement of een verplichte bijdrage.

De bibliotheken kunnen, als ze dat wensen, het project financieel steunen met vrije giften. Het project blijft bruikbaar en functioneel volledig zonder enige financiële bijdrage.

Artikel 6 — Over de vrije software

De broncode van AnarBib wordt gepubliceerd onder vrije licentie. Dat betekent dat:

• ieder de code kan lezen, wijzigen en herverdelen;
• de herverdeelde wijzigingen vrij moeten blijven;
• geen enkele functie kan worden voorbehouden voor een « professionele » of « betalende » versie.

De lokale wijzigingen van een bibliotheek blijven van haar; enkel de publieke herverdeling verplicht tot terugkeer naar het vrije.

Artikel 7 — Over de talen

De interface van AnarBib is meertalig. De referentietaal van het project is het Braziliaans-Portugees, als erkenning van de bibliotheek die het initiatief heeft gedragen. De andere talen worden eveneens onderhouden. Elke aangesloten bibliotheek kan de toevoeging van een taal vragen; het vertaalwerk wordt gedeeld.

Artikel 8 — Over de toetreding tot en het verlaten van het netwerk

Om tot het netwerk toe te treden, dient een bibliotheek een toetredingsaanvraag in, ondertekent ze dit handvest, en wordt ze onthaald door de andere bibliotheken van het netwerk. De beslissing tot toelating berust bij de reeds aangesloten bibliotheken, bij consensus.

Om het netwerk te verlaten, is geen enkele procedure vereist. De vertrekkende bibliotheek behoudt haar gegevens, haar instantie, haar gereedschap. Ze verliest enkel de technische banden met de andere bibliotheken (uitwisselingen, kruisimports, interbibliothecaire uitleningen).

Artikel 9 — Over de evolutie van dit handvest

Dit handvest is een levende tekst. Het evolueert door discussie tussen de aangesloten bibliotheken, volgens de praktijken van het netwerk (consensus, horizontale besluitvorming). Elke wijziging wordt geversioneerd en is publiek. Geen enkele retroactieve wijziging kan een aangesloten bibliotheek ontbinden zonder dat ze erover heeft kunnen debatteren.

Artikel 10 — Over wat niet in dit handvest staat

Alles wat niet uitdrukkelijk in dit handvest staat, behoort tot de lokale autonomie, de netwerkdiscussie of de praktijk. Dit handvest is bewust kort. Het pretendeert niet het geheel van mogelijke situaties te regelen. Het stelt het minimale kader dat de samenwerking mogelijk maakt, en niets meer.