Funda teksto
Minimuma ĉarto de la reto AnarBib
Mallonga dokumento, subskribita kiam biblioteko aliĝas al la reto. Versionita kiel viva teksto, ne kiel frostigita leĝo.
Antaŭparolo
Tiu ĉarto estas la komuna grundo, kaj nur la komuna grundo, kiu ebligas la kunlaboron inter anarkiismaj militantaj bibliotekoj kiuj uzas AnarBib. Ĝi ne trudas politikan linion, nek unuforman formaton, nek centran aŭtoritaton. Ĝi fiksas tion kion ni konsideras nenegoceblaj por resti reto, kaj lasas netuŝita tion kio apartenas al la aŭtonomio de ĉiu biblioteko.
Ĉiu biblioteko aliĝanta al AnarBib rekonas tiun tekston. Ĉiu biblioteko povas forlasi la reton iam ajn, sen pravigo, kaj konservi siajn datumojn.
Artikolo 1 — Pri la spirito de la projekto
La reto AnarBib rekonas sin en la anarkiisma tradicio, en ĝiaj praktikoj de memmastrumado, reciproka helpo kaj horizontaleco. Ĝi rifuzas la instituciajn hierarkiojn, la merkatajn rilatojn, kaj ĉiun formon de gvatado de legantoj.
Tio ne signifas ke ĉiuj bibliotekoj de la reto pensas same. Ĝi signifas ke ili dividas tiujn praktikojn kiel minimuman kadron de komuna laboro.
Artikolo 2 — Pri la loka suvereneco
Ĉiu biblioteko de la reto estas plene suverena pri:
- sia dokumenta fonduso kaj siaj akiraj-decidoj;
- siaj internaj reguloj (pruntdaŭroj, akceptmodaloj, ktp.);
- sia teamo, sia organizado, sia decid-prenado;
- siaj legantoj kaj la administrado de iliaj datumoj.
Neniu alia biblioteko, neniu reta kunordiganto, neniu programar-prizorganto povas trudi internan elekton al aliĝinta biblioteko.
Artikolo 3 — Pri la kunlaborado
Aliĝi al la reto estas akcepti minimume kunlabori. Konkrete:
- kunhavigi la bibliografiajn notojn produktitajn loke, por ke aliaj bibliotekoj povu reuzi ilin;
- respondi laŭeble al interbibliotekaj prunto-petoj de aliaj membroj;
- signali la renkontitajn malfacilaĵojn, eraretojn kaj evolu-bezonojn.
La kunlaborado estas orientiĝo, ne kontrakta devigo. Neniu estas sankciita pro ne sufiĉe kunlabori.
Artikolo 4 — Pri la datumoj de la legantoj
Neniu biblioteko de la reto rajtas:
- vendi, lui aŭ kunhavigi por komercaj celoj la datumojn de siaj legantoj;
- transdoni tiujn datumojn al tria persono kiu ne estas alia biblioteko de la reto, kaj nur en la strikta kadro de prunto aŭ dokumenta interŝanĝo;
- konservi datumojn pli longe ol necese por la konkreta administrado de la biblioteko.
La legantoj povas iam ajn peti la konsulton, korekton aŭ forigon de siaj datumoj.
Artikolo 5 — Pri la senpageco
La uzado de AnarBib estas senpaga. Neniu biblioteko, neniu prizorganto, neniu grupo povas kondiĉigi la aliron al la programaro al pago, abono aŭ deviga kontribuo.
La bibliotekoj povas, se ili volas, finance subteni la projekton per liberaj donacoj. La projekto restas uzebla kaj funkcie kompleta sen iu ajn financa kontribuo.
Artikolo 6 — Pri la libera programaro
La fontkodo de AnarBib estas publikigita sub libera licenco. Tio signifas ke:
- ĉiu persono povas legi, modifi, redistribui ĝin;
- la redistribuitaj modifoj devas resti liberaj;
- neniu funkcio povas esti rezervita al «profesia» aŭ «paganta» versio.
La lokaj modifoj de biblioteko restas siaj; nur la publika redistribuo postulas la redonon al la libera.
Artikolo 7 — Pri la lingvoj
La interfaco de AnarBib estas multlingva. La referenc-lingvo de la projekto estas brazila portugala, en agnosko de la biblioteko kiu portis la iniciaton. La aliaj lingvoj ankaŭ estas prizorgataj. Ĉiu aliĝinta biblioteko povas peti la aldonon de lingvo; la traduk-laboro estas dividita.
Artikolo 8 — Pri la eniro kaj la eliro de la reto
Por eniri la reton, biblioteko transdonas aliĝpeton, subskribas la nunan ĉarton kaj estas akceptita de la aliaj bibliotekoj de la reto. La akceptdecido apartenas al la jam membraj bibliotekoj, per konsento.
Por forlasi la reton, neniu proceduro estas postulata. La forlasanta biblioteko konservas siajn datumojn, sian instancon, sian ilon. Ĝi perdas nur la teknikajn ligojn kun la aliaj bibliotekoj (interŝanĝoj, krucitaj importoj, interbibliotekaj pruntoj).
Artikolo 9 — Pri la evoluo de tiu ĉarto
Tiu ĉarto estas viva teksto. Ĝi evoluas per diskuto inter aliĝintaj bibliotekoj, laŭ la praktikoj de la reto (konsento, horizontala decid-prenado). Ĉiu modifo estas versionita kaj publika. Neniu retroaktiva modifo povas malligi aliĝintan bibliotekon sen ke ĝi povis pridiskuti ĝin.
Artikolo 10 — Pri tio kio ne estas en tiu ĉarto
Ĉio kio ne estas eksplicite en tiu ĉarto apartenas al la loka aŭtonomio, al la reto-diskuto, aŭ al la praktiko. Tiu ĉarto estas intence mallonga. Ĝi ne pretendas regi la tutaĵon de eblaj situacioj. Ĝi starigas la minimuman kadron kiu ebligas la kunlaboron, kaj nenion plian.
Versio 1 — la 29-an de aprilo 2026. Teksto publike versionita en la projekto-deponejo.