Praktika regado
Akceptpraktikoj de la reto AnarBib
Praktika regad-dokumento, komplemento de la ĉarto. Tiu teksto priskribas kiel la reto akceptas konkrete novan bibliotekon kiu petas aliĝi. Ĝi celas eviti du kaptilojn: la burokrata strangolejo (kie ĉiu aliĝo postulas pezan ĝeneralan kunvenon) kaj la opaka kooptado (kie manpleno da personoj decidas anstataŭ la reto sen debato). Ĝi celas evolui kun la praktiko.
1. Principoj
Akcepti novan bibliotekon estas politika ago, ne administra ago. Ĝi devigas la reton kunlabori kun nova kolektivo dum la tempo. Ĝi meritas do esti prenita serioze, sen iĝi elitan filtron: la reto kreskas nature per aliĝoj, ĝi ne estas fermita klubo.
Kvar principoj gvidas la praktikon:
Akcepto fare de homoj, ne fare de algoritmo. Neniu peto estas validigita aŭ rifuzita aŭtomate. Ĉe ĉiu etapo, kompanoj de la reto legas, interŝanĝas, decidas.
Akcept-supozo. Peto estas defaŭlte akceptita. La reto serĉas kialojn akcepti, ne kialojn rifuzi. Rifuzo postulas eksplicitan kaj kolektivan pravigon.
Sen universala kunveno. La reto ne kunigas ĉiujn bibliotekojn por validigi ĉiun aliĝon. Tio ne skalas kaj elĉerpas la kompanojn.
Decido per silent-konsento. La petoj estas prezentitaj al la reto per nesinkrona kanalo (dissendolisto, babilejo). En foresto de motivigita kontraŭpropono en difinita templimo, la aliĝo estas konsiderata akirita.
2. Praktikaj etapoj
2.1. Ricevo
Peto alvenas (per retpoŝto al la kunordig-adreso, aŭ poste tra la interreta formularo). Kunordig-persono — nomumita per rotacio inter la kompanoj de la reto kiuj akceptas tiun rolon — konfirmas la ricevon en kelkaj tagoj, semajno maksimume.
La ricev-konfirmo ne konsistigas validigon. Ĝi diras nur: «ni ricevis, ni traktos».
2.2. Nomumo de la baptopatraj bibliotekoj
Por ĉiu peto, unu aŭ du bibliotekoj de la reto proponas sin kiel baptopatrojn. Ili povas spontane proponi sin se ili havas afinecon (lingvan, geografian, teman) kun la kandidato, aŭ esti petitaj de la kunordigado.
La rolo de la baptopatroj:
- kontaktigi kun la kandidato, interkoniĝi;
- respondi al ĝiaj demandoj pri la reto, la ilo, la praktikoj;
- redakti mallongan prezenton de la kandidato por la reto (kiu ili estas, kion ili serĉas, ilia fonduso, iliaj radikoj);
- respondi por ĝi antaŭ la reto: «ni interŝanĝis, ni trovas tiun peton kohera, ni proponas akcepti».
La baptopatreco ne estas moralisma filtro. La baptopatroj ne juĝas la kandidaton; ili renkontas ĝin kaj prezentas ĝin.
2.3. Prezento al la reto kaj konsent-templimo
La baptopatroj sendas sian prezenton al la kanalo de la reto (ĉefa dissendolisto, aŭ ekvivalento). La mesaĝo eksplicite anoncas:
«Peto de [nomo de la biblioteko]. Prezento sube. En foresto de motivigita kontraŭpropono en du semajnoj, la aliĝo estas konsiderata akirita.»
Dum tiuj du semajnoj:
- Iu ajn aliĝinta biblioteko povas fari demandojn al la kandidato (per la baptopatroj aŭ rekte);
- Iu ajn aliĝinta biblioteko povas formuli kontraŭproponon;
- Ĉiu kontraŭpropono devas esti motivigita, publike sur la kanalo de la reto, ne private.
2.4. Traktado de la kontraŭproponoj
Se kontraŭpropono estas formulita, la aliĝo estas suspendita dum la tempo de la diskuto. Tri eblaj rezultoj:
La kontraŭpropono estas levita post interŝanĝo (miskompreno, manko de informo, suplementa prezento) → la aliĝo reprenas sian kurson, kun nova templimo de unu semajno.
La kontraŭpropono persistas sed restas malplimulta → profundigita diskuto sur la kanalo, serĉo de konsento prefere ol balotado. Se la konsento ne aperas, oni transiras al la tria rezulto.
La kontraŭpropono estas motivigita kaj kunhavigita → la reto povas decidi ne akcepti, aŭ akcepti kondiĉe (ekzemple: aliĝo validigita sed kun antaŭa interŝanĝo pri specifa punkto antaŭ la malfermo de la instanco).
Pura kaj simpla rifuzo estas malofta kaj postulas eksplicitan kolektivan pravigon, komunikitan al la kandidato.
2.5. Validigo kaj aktivigo
En foresto de kontraŭpropono ĉe la fino de la templimo, la aliĝo estas konsiderata akirita. Kunordig-persono:
- sciigas la kandidaton;
- ekigas la malfermon de la instanco (laŭ la elektita formulo: ret-gastigado aŭ memstara instalo);
- orientigas la kandidaton al la dokumentado de la komenca agordo kaj al la baptopatroj por la akompano.
3. Roloj
Tri praktikaj roloj aperas en tiu procezo. Neniu estas permanenta nek hierarkia. Ĉiuj rotacias.
Unua-kontakta kunordigado. Unu aŭ du personoj, per rotacio de kelkaj monatoj, kiuj legas la retmesaĝojn alvenantajn al contato@anarbib.org, konfirmas ricevon, sercxas baptopatrojn. Neniu povo, kunhavigita tasko.
Baptopatraj bibliotekoj. Unu aŭ du bibliotekoj per peto. Ili interkoniĝas, prezentas, akompanas. La baptopatreco finiĝas ĉe la aktivigo de la instanco; la teknika akompano por la komenca agordo povas daŭri pli longe se baptopatroj kaj kandidato deziras tion.
Reto. La tutaĵo de la aliĝintaj bibliotekoj. Estas la reto kiu akceptas, per silent-konsento aŭ per motivigita kontraŭpropono. La reto ne havas centran organon kiu parolas anstataŭ ĝi.
4. Tio kion tiu teksto ne diras
Multaĵoj, intence.
Ĝi ne diras kiom da tempo kunordig-persono restas en funkcio — tio dependos de la praktiko, kaj verŝajne de rotacio ĉiun ses monatojn aŭ jaron.
Ĝi ne diras kiel la reto solvas la daŭrajn konfliktojn inter bibliotekoj. Kiam la momento venos, alia praktik-teksto estos verkita.
Ĝi ankaŭ ne diras kiel aliĝinta biblioteko povas esti elpelita el la reto (ekzemple se ĝi grave malobservas la ĉarton). Estas kazo kiu ankoraŭ ne okazis. Se ĝi okazos, ĝi estos traktita kun la sama horizontaleco kiel la akcepto: publika pravigo, debato, konsento, kaj prefere dialogo antaŭ la elpelo.
Ĝi ne diras kiel baloti, ĉar ni ne balotas. Ni serĉas konsenton.
5. Evoluo
Tiu teksto estas publike versionita. Ĝi modifiĝas per diskuto sur la kanalo de la reto. Ĉiu plibonigo kiu venas el la praktiko estas bonvena. Mallonga teksto kiu priskribas tion kion la reto vere faras valoras pli ol longa teksto kiu priskribas tion kion ĝi ideale farus.
Versio 1 — la 29-an de aprilo 2026.